Zwrot zabezpieczenia należytego wykonania umowy (ZNWU) – termin, odsetki i przedawnienie

Czy zakończyłeś kontrakt budowlany, okres rękojmi minął, a zamawiający wciąż nie zwrócił Twoich pieniędzy? Zwrot zabezpieczenia należytego wykonania umowy (ZNWU) to proces, który często napotyka opory ze strony jednostek publicznych. Dowiedz się, jak skutecznie odzyskać kaucję, naliczyć odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych i dlaczego zarzut przedawnienia nie zawsze zamyka drogę do zapłaty. Jeśli masz problem z odzyskaniem swoich środków, skontaktuj się ze mną – przeanalizuję Twoją sprawę.

Czym jest ZNWU i kiedy zamawiający musi zwrócić środki?

Zabezpieczenie należytego wykonania umowy (ZNWU) to kwota, którą jako wykonawca wpłacasz (często w gotówce), aby zabezpieczyć roszczenia zamawiającego z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania kontraktu.

W typowej umowie o roboty budowlane mechanizm zwrotu jest podzielony:

• 70% kwoty powinno zostać zwrócone w ciągu 30 dni od odbioru końcowego.

• 30% kwoty zostaje zatrzymane na okres rękojmi za wady (zazwyczaj 36 miesięcy).

Jako prawnik-praktyk często spotykam się z sytuacją, gdzie zamawiający zapomina o swoim obowiązku. Pamiętaj: obowiązek zwrotu tych 30% powstaje automatycznie po upływie okresu rękojmi (często powiększonego o 15 dni). Nie musisz składać dodatkowych wniosków, jeśli umowa jasno określa datę zwrotu.

Przedawnienie roszczenia o zwrot zabezpieczenia należytego wykonania umowy a art. 5 k.c.

Standardowy termin przedawnienia dla roszczeń związanych z działalnością gospodarczą wynosi 3 lata (liczone do końca roku kalendarzowego). Wielu moich klientów obawia się, że jeśli od zakończenia rękojmi minęło więcej czasu, ich pieniądze przepadły.

Nic bardziej mylnego. W sporach z podmiotami publicznymi (np. gminami czy jednostkami samorządowymi) często podnoszę argument nadużycia prawa podmiotowego (art. 5 Kodeksu cywilnego).

Dlaczego zarzut przedawnienia może być nieskuteczny?

Jeśli jako mikroprzedsiębiorca rzetelnie wykonałeś umowę, a zamawiający – dysponujący sztabem prawników i wiedzą o terminach – biernie przetrzymywał Twoje środki, sąd może uznać jego działanie za nielojalne i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Jako Twój pełnomocnik wykażę, że podmiot publiczny nie może czerpać korzyści z własnej bezczynności i „czekać na przedawnienie”, by nie oddać należnych Ci pieniędzy.

Ile możesz odzyskać? Odsetki i rekompensata 70 EUR

Dochodzenie zwrotu ZNWU to nie tylko walka o kwotę główną. Prawo przewiduje szereg mechanizmów dyscyplinujących niesolidnych dłużników.

Odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych

W relacji wykonawca (przedsiębiorca) – zamawiający (podmiot publiczny) stosujemy przepisy Ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. Są one znacznie korzystniejsze niż zwykłe odsetki za opóźnienie.

• Stawka to stopa referencyjna NBP + 8 punktów procentowych.

• W ostatnich latach stawki te sięgały nawet 15-16% w skali roku.

  
  

Zryczałtowana rekompensata (40-100 EUR)

Za sam fakt opóźnienia przysługuje Ci rekompensata za koszty odzyskiwania należności. Przy kwotach typowych dla zabezpieczeń robót budowlanych wynosi ona 40/70/100 euro w zależności od wysokości niezwróconego zabezpieczenia. Kwotę tę przeliczam według średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego wymagalność. Co ważne – nie musisz udowadniać, że poniosłeś jakiekolwiek koszty windykacji, by otrzymać te pieniądze.

Najczęstsze błędy wykonawców – jak ich uniknąć?

W mojej praktyce zawodowej widzę, że wykonawcy często tracą pieniądze przez:

1. Brak archiwizacji dokumentów – brak umowy lub protokołu odbioru końcowego utrudnia udowodnienie daty zakończenia rękojmi.

2. Uleganie argumentacji zamawiającego – „nie mamy środków w budżecie” lub „roszczenie się przedawniło” to najczęstsze wymówki, które nie mają mocy prawnej w sądzie.

3. Błędne wezwania do zapłaty – niewskazanie właściwej podstawy odsetek może uszczuplić Twoją należność o kilka tysięcy złotych.

   
   

FAQ – Pytania i odpowiedzi (ZNWU)

1. Czy po zamknięciu firmy nadal mogę ubiegać się o zwrot zabezpieczenia?

Tak. Jeśli roszczenie powstało, gdy prowadziłeś działalność, zakończenie jej wykonywania nie wpływa na Twoje prawo do odzyskania pieniędzy.

2. Co jeśli zamawiający twierdzi, że były usterki, ale ich nie naprawił?

Jeśli zamawiający nie zgłosił roszczeń z rękojmi w terminie i nie usunął wad zastępczo (zgodnie z procedurą), nie ma prawa przetrzymywać Twoich środków.

3. Gdzie składa się pozew przeciwko zamawiającemu?

Zazwyczaj właściwy jest wydział gospodarczy sądu rejonowego w miejscu siedziby zamawiającego. Jeśli sprawa dotyczy.

4. Ile kosztuje sprawa sądowa o zwrot ZNWU?

Opłata sądowa zależy od wartości przedmiotu sporu. W przypadku wygranej, zamawiający ma obowiązek zwrócić Ci koszty procesu, w tym koszty zastępstwa procesowego.

5. Czy muszę mieć prawnika do tej sprawy?

Sprawy przeciwko jednostkom publicznym bywają skomplikowane ze względu na specyficzne przepisy o finansach publicznych i terminach zapłaty oraz stosowania przepisów o postępowaniu w sprawach gospodarczych. Pomoc prawnika pozwala uniknąć błędów formalnych i maksymalizuje kwotę odsetek.

Podsumowanie i pomoc prawna

Odzyskanie zabezpieczenia należytego wykonania umowy to proces, w którym liczy się precyzja i znajomość aktualnego orzecznictwa. Fakt, że zamawiający milczy lub zasłania się przedawnieniem, nie oznacza, że Twoje pieniądze przepadły. W mojej kancelarii pomagam wykonawcom w walce z nierzetelnymi inwestorami publicznymi.

Jeżeli masz wątpliwości w swojej sprawie, skontaktuj się ze mną – przeanalizuję Twoją umowę, wyliczę należne odsetki i pomogę Ci odzyskać Twoje pieniądze. Zapraszam do kontaktu telefonicznego lub mailowego.